Arbeidsongeval: wat moet je doen?
Een arbeidsongeval is een plotse gebeurtenis tijdens en door de uitvoering van je werk, die letsel veroorzaakt. Ook een ongeval op de normale weg van en naar het werk telt mee. Wie weet wat te doen in de eerste uren en dagen, beperkt de gevolgen en voorkomt het volgende ongeval.
Wat zegt de wet of de Codex?
De Codex over het welzijn op het werk regelt in Boek I, Titel 6 (“Maatregelen in geval van arbeidsongeval”) wat een werkgever moet doen na een ongeval. Hoofdstuk I gaat over ernstige arbeidsongevallen, hoofdstuk II over maatregelen bij alle arbeidsongevallen.
Een ernstig arbeidsongeval meldt de werkgever onmiddellijk aan de inspectie Toezicht op het Welzijn op het Werk (artikel I.6-3). De preventiedienst onderzoekt het ongeval en de werkgever bezorgt binnen tien dagen een omstandig verslag aan de inspectie. Voor elk ongeval met vier of meer dagen arbeidsongeschiktheid stelt de preventiedienst een arbeidsongevallensteekkaart op (artikel I.6-12).
Los daarvan geeft de werkgever elk arbeidsongeval aan bij zijn arbeidsongevallenverzekeraar, binnen acht kalenderdagen na de dag van het ongeval.
Wat doe je meteen na een ongeval?
De eerste minuten bepalen veel. Volgens Fedris werden in 2024 in de privésector 97.591 arbeidsongevallen op de arbeidsplaats aanvaard, waarvan 45 met dodelijke afloop. Achter elk van die cijfers zit een eerste reactie op de werkvloer.
- Zorg voor het slachtoffer. Roep de eerstehulpverlener en bel 112 bij ernstig letsel.
- Beveilig de plaats. Voorkom een tweede slachtoffer: machine uit, zone afbakenen.
- Meld het ongeval aan de leidinggevende en de preventieadviseur.
- Noteer de feiten: tijdstip, plaats, getuigen, wat er gebeurde. Maak foto’s als dat veilig kan.
Welke verplichtingen en maatregelen?
Na de eerste zorg volgt een vaste reeks stappen. Wie doet wat:
- Werknemer: meldt het ongeval zo snel mogelijk en bezorgt medische attesten.
- Werkgever: geeft het ongeval binnen acht kalenderdagen aan bij de verzekeraar. Bij een ernstig ongeval meldt hij het ook onmiddellijk aan de inspectie en bezorgt hij binnen tien dagen een omstandig verslag.
- Preventiedienst: onderzoekt de oorzaken, stelt bij vier of meer dagen arbeidsongeschiktheid een arbeidsongevallensteekkaart op en stelt maatregelen voor.
- Comité (of vakbondsafvaardiging): wordt betrokken bij de analyse en de maatregelen.
Het doel is niet de schuldige vinden, maar de oorzaak. Pak die aan volgens de rangorde van preventie: eerst het risico wegnemen, dan collectieve bescherming, dan persoonlijke beschermingsmiddelen en instructies. Neem de maatregelen op in het jaaractieplan, zodat ze ook echt uitgevoerd worden. Meer over de rol van de preventieadviseur lees je bij interne preventiedienst.
Veelgestelde vragen over arbeidsongevallen
Wat moet je als werknemer doen na een ongeval op het werk?
Laat je eerst verzorgen en meld het ongeval dan zo snel mogelijk aan je leidinggevende, ook als het klein lijkt. Geef de namen van getuigen door en bewaar medische attesten. Zo kan je werkgever de aangifte correct en op tijd doen.
Binnen welke termijn moet de werkgever een arbeidsongeval aangeven?
De werkgever geeft het ongeval aan bij zijn arbeidsongevallenverzekeraar binnen acht kalenderdagen, te rekenen vanaf de dag na het ongeval (KB van 12 maart 2003). Dat kan elektronisch of met het officiële aangifteformulier.
Wat is een ernstig arbeidsongeval?
Een ernstig arbeidsongeval is volgens de Codex (artikel I.6-2) een dodelijk ongeval, of een ongeval met blijvend of bepaald tijdelijk letsel dat verband houdt met een afwijkende gebeurtenis of voorwerp uit de lijsten in de bijlagen van Titel 6. Voor zo’n ongeval gelden extra verplichtingen.
Wat moet de werkgever doen bij een ernstig arbeidsongeval?
Hij meldt het ongeval onmiddellijk aan de inspectie Toezicht op het Welzijn op het Werk. Daarna laat hij het onderzoeken door de preventiedienst en bezorgt hij binnen tien dagen een omstandig verslag met de oorzaken en de maatregelen om herhaling te voorkomen.
Wat is een arbeidsongevallensteekkaart?
Een arbeidsongevallensteekkaart is een fiche die de preventiedienst opstelt voor elk ongeval met vier of meer dagen arbeidsongeschiktheid (Codex, artikel I.6-12). Ze beschrijft wat er gebeurde en helpt om patronen en oorzaken te herkennen.
Is een ongeval op weg naar het werk ook een arbeidsongeval?
Ja, voor de verzekering geldt een ongeval op de normale weg van en naar het werk ook als arbeidsongeval. Het moet dus ook aangegeven worden bij de verzekeraar. De preventieregels van de Codex zijn wel vooral gericht op ongevallen op de arbeidsplaats.
Moet je ook een klein ongeval zonder werkverlet melden?
Meld elk ongeval intern, ook een snijwonde of een verstuiking zonder werkverlet. Zelfs kleine ongevallen tonen waar een risico zit. Twijfel je of een aangifte bij de verzekeraar nodig is, overleg dan met je preventieadviseur of verzekeraar.
Moet je een bijna-ongeval melden?
Een bijna-ongeval hoeft niet aangegeven te worden bij de verzekeraar, maar intern melden is sterk aan te raden. Een bijna-ongeval is een gratis waarschuwing: wie het bespreekt, voorkomt vaak het echte ongeval.
Wie betaalt de kosten van een arbeidsongeval?
Elke werkgever in de privésector moet een arbeidsongevallenverzekering afsluiten. Die verzekeraar vergoedt na aanvaarding van het ongeval onder meer de medische kosten en het loonverlies van het slachtoffer.
Wat als de werkgever het ongeval niet aangeeft?
Dan kan het slachtoffer het ongeval zelf aangeven bij de verzekeraar van de werkgever. Fedris legt op zijn website uit hoe je dat doet en welke gegevens je nodig hebt.
Hoe SafetyDance hierbij helpt
Wat doe je als eerste als een collega valt? In SafetyDance oefent je team dat elke dag in één minuut, met drie korte vragen en meteen feedback. Zo zit de juiste reactie in het hoofd vóór het ongeval gebeurt. We verplaatsen veiligheid van het klaslokaal naar de broekzak.
Bronnen
- Codex over het welzijn op het werk, Boek I, Titel 6: Maatregelen in geval van arbeidsongeval, via FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
- Arbeidsongevallenwet van 10 april 1971 en KB van 12 maart 2003 (aangifte)
- Fedris, Federaal agentschap voor beroepsrisico’s: aangifte en statistisch jaarverslag 2024
- Prevent: aangifte van arbeidsongevallen en statistieken 2024
Laatst bijgewerkt: 27 september 2026. Deze pagina is een eerste high level samenvatting op basis van de Codex en vervangt geen juridisch advies. We staan open voor verbeteringen, opmerkingen en suggesties: info@safetydance.be